Fi Turizm - İbrahim Neğiş: Dev Filolar, Piyasayı Ele Geçiriyor
fiTurizm Kurucu İcra Kurulu Başkanı İbrahim Neğiş ile şirket merkezinde bir araya geldik. Sohbetimize başlarken kısaca kendisini tanımak ve fiTur Ulaşımın hikayesinden bahsetmesini istedik.
İbrahim Neğiş, personel ve öğrenci taşıma sektöründe 26. yılımı tamamladım. 1990’lı yılların sonlarında öğrencilik yaşamımızın son döneminde 2 ortak bir araç alarak yine kendi öğrenci arkadaşlarımızı taşımayla başlayan ve bu günlere gelen uzun bir serüven.
Profesyonel olarak çalışmaya 2000 yılında servis taşımacılığı yapan o dönemin küçük, fakat sonrasında sektörün 15 yıl boyunca liderliği sürdüren bir firmanın yönetim kadrosunda yer alan yöneticilik hayatım oldu. 50 araçlık bir tedarikçi havuzunu 5 yıl içerisinde 6000 araçlık Gölcük’ten, Tekirdağ’a kadar bir filo haline getirdik. Yanlış yatırım kararları ve kontrolsüz mali büyüme politikası o şirketin piyasadan çekilmesine neden oldu. Esas hikâyede sektörde bundan sonra başladı. Şu an sektördeki yüksek araç hacmi olan firmalar o firmanın müşteri portföyünü paylaşarak hacimlerini bu sayede büyütmüşlerdir. Kaliteli hizmet vizyonuna sahip birçok ekip arkadaşımda bu firmaların operasyonel yönetim kadrolarına geçtiler. Bende artık kendi yol haritamızı kendimizin çizeceğimiz zamanın geldiğini düşünerek eski ekip arkadaşlarımdan oluşan bir kadro ile 8 yıl önce fiTurizm’i kurduk.
Sektörde olmaz denilen pekçok şeyi başardık
Unvanımız Fütüristtik vizyonundan geliyor (Kendi zamanına göre ileriyi gören bir akım) çalışma yaşamım boyunca sektörde olmaz denilen pek çok şeyi ekip arkadaşlarımla birlikte başardım.
İnsanları olabileceğine inandırmak belki çalışma hayatının şifresi farkımızda burada ortaya çıkıyor. Sektörde pek çok firma sahibi meslektaşım geçmiş dönemde ekibimde çalışmış bu vizyona sahip kendilerini geliştirerek pazarda güzel bir yer edindiler. Şuanda sadece İstanbul değil merkezi İstanbul olan 16 ilde aktif taşıma hizmeti sağlıyoruz.
Ankara ve İzmir’de şube ofislerimiz mevcut. Hizmet kalitemizin artması aslında çalıştığımız pek çok firmada özmal hacmimizi aktif kullanmamız kaynaklı olduğunu düşüyorum. Bu sayede operasyonel zafiyetleri en asgariye indirerek, müşteri memnuniyetini arttırıyoruz. Öğrenci taşımacılığında butik ve marka değeri yüksek okullar ile çalışmaktayız. Taşımış olduğumuz okullarımız geçmişte hizmet aldıkları firmalarda yaşadıkları olumsuzluklardan kaynaklı, veliler ile ciddi sorunlar yaşamış ve bundan ders çıkarmışlardır.
Almak istedikleri hizmeti ve kaliteyi bizimle paylaşmaları sonrası, özmal ağırlıklı araçlar ile bu sorunların pek çoğunun ortadan kalkacağını kendilerine önerdiğimizde kabul ettiler ve istikrarlı şekilde bu çizgimizi devam ettiriyoruz.
2024 yılı özmal yatırımımızı yıl sonuna kadar yaptık, aldığımız araçları bir sonraki yıl geldiğinde filo değişim anlaşmalı firmalarımıza vererek model yılımızı 1 yaş olarak tutmaya özen gösteriyoruz.
Gerek personel taşıma, gerekse öğrenci servis hizmet alım süreçlerinde şirketler ve okullar büyük hacimli firmaları tercih etmemeye başladılar.
Nedeni!! ölçek olarak yönettiği araç sayısı yüksek firmaları, sözleşme sonrası pek çok kriteri yerine getiremediği, yeterli kalifiye personeli olmayışı, sık taşeron araçların değişimi, işi yöneten kısımda proje müdürü değişimi hizmet süreçlerinde müşteri ve veli memnuniyetsizliğine oluşmaktadır.
Bu durum bizim gibi kaliteye ön planda tutarak hızlı çözüm üreten ve ulaşılan butik firmaları tercih etmelerine neden oluyor.
Firmamızı ön plana çıkaran bir diğer özellik eğitime verdiğimiz önem. Ofis ve saha çalışanlarımızı eğitim danışmanlarımız ile kendi kültür ve vizyonumuza uyum gösterecek şekilde yetiştirmeye özen gösteriyoruz. Müşteri ve velilerimizden gelen sorunları bir veri havuzunda toplayıp, özellikle eğitimler de sorunların çözümlerine yönelik nasıl bir yol izlediğimizi paylaşıyoruz.
Teknolojik anlamda kullandığımız yılların mesleki birikimi ile emek verilerek hazırlanan ve APP uygulaması da bulunan bir sistemimiz var. Sistem müşteri, veli, öğrenci kullanımına uyarlanmış detaylı bir alt yapıya sahip.
İşlerimizin sürdürülebilirliği ve kalitesinin korunması adına çalışan tedarikçilerimize tatmin edici hakediş bedelleri ödüyoruz. İşi yöneten saha çalışanlarımıza aylık hesaplanan prim sistemi ile istikrarlı çalışma ve aidiyet oluşturmaya çalışıyoruz. Üst yönetim ekibimize, şirkete olan aidiyetlerini arttırmak ve sürdürülebilir bir yapı oluşturmak adına 5 yıl çalışmaları halinde % dilimlerde toplamda %5’e kadar şirket hisse payı veriyoruz.
2025 yılı içinde zor bir sene bekliyoruz sektörümüzü ve ticari faaliyet gösteren tüm sektörleri. Yeni dönemde eylül ayına kadar her hangi bir yatırım planlamıyoruz banka maliyetlerinin ciddi yüksek olması kaynaklı beklemeye geçtik.
Piyasa göstergelerinin olumlu yönde değişimi sonrası ilk yatırım hedefimiz yeni araç alma yönünde olacaktır.
2023 yılında aktif olarak turizm taşıma ve transfer faaliyetine başladık. Yurt içi organizasyonlar, şehir içi tam gün organizasyonları, havalimanı transferleri yapmaktayız. Özellikle kurumsal alanda bu çalışmaya ağırlık verdik. Bu alanda özmal araçlarımızı aktif kullanıyoruz dışardan tedarikçi kullanacak sayıda iş hacmini çok talep etmiyoruz, müşteri memnuniyetini zedeliyor ve elimizdeki kurumsal işlerimizin etkilenmesine neden olmasını arzu etmiyoruz.
Personel ve öğrenci taşımacılığının son dönemini ve gelişmeleri değerlendirmenizi istesek neler söylemek istersiniz?
2022-23 yılında enflasyonun yüksek olması kaynaklı ara dönem asgari ücret artışı ve tedarikçi rakamlarına zam talepleri taşıma firmalarını olumsuz yönde etkiledi. Fakat sektörde firmaların bu durumu müşterilerine ve velilerine düzgün şekilde anlatmaya başlayarak makul ölçülerde zam talepleri karşılık bulması ile durum biraz olsun bütçelerin olumlu yönde düzelmesini sağladı. Buradan cesaretle, firmalar birbirlerini emsal göstererek zam istersem ilişkimi keserler korkusunu yenmeye başladılar. Aslında bu planlamanın başta TOBB, İTO, İSTAB olarak planlı şekilde örgütlü bir çalışma ile yapılması mümkün olabilirdi.
Bu durum bir süre sonra sürekli 3 ayda bir zam isteyen taşıma firmalarını doğurdu ve rakamların şişmesine neden olan bir balon yarattı.
Hizmet alan müşteri ve okullar bunu 2025’de bütçelerindeki servis maliyetlerinin artması sonucu ihale yaparak düzenleme yoluna başvurduklarında gördüler ki aldıkları teklifler hizmet aldıkları rakamlardan %15/20 oranında daha düşük olduğunu gördüler. Bu sebeple hizmet alımlarında firma değişimleri söz konusu oldu. Yeni gelen firmalar daha uygun maliyet ile sıfırdan araç tedarik etmesi, yüksek rakamla çalışan tedarikçinin işsiz kalmasına ya da eski çalıştığı rakamın altında işine devam etmesine neden oldu. Buradan çıkan sonuç sektörün aslında bir düzenleme kurulu olmayışı kaynaklı. Hep ticaret hukuku, serbest piyasa ekonomisi diyerek geçiştirilen bir piyasaya döndük.
Bu durum haksız rekabetin güçlenmesi ve KOBİ statüsündeki 20-30 senelik şirketlerin ifasına ve kapanmasına neden oluyor...